Team Bitstorm // Tweaking // Article

Wat is overclocken
Ieder onderdeel van een pc heeft een standaard snelheid waar hij zijn werkt doet. Bijvoorbeeld videokaarten en processors (CPU's) worden met de maand sneller. Snellere modellen zijn ook duurder, als je de centen daarvoor niet hebt maar toch een snellere pc wilt hebben kun je gaan OverClocken (OC'en). Dat houdt in dat je 1 of meerdere onderdelen sneller laat werken dan waarop ze getest zijn en verkocht zijn. Ga je overclocken moet je in je achterhoofd houden dat je garantie vervalt en je je hardware kan beschadigen of slopen! Je pc wordt sneller maar het onderdeel zelf produceerd veel meer warmte, dat ook afgevoerd moet worden.

Voor/Na-delen
Voordelen zijn natuurlijk dat je pc sneller wordt, clock je je CPU over is je pc veel sneller met comprimeren, uitpakken van bestanden, videobewerking en meer. Clock je bijvoorbeeld je videokaart over merk je dat in het aantal Frames Per Second (FPS), je kunt spellen spelen die je anders niet had kunnen doen of op hogere visuele instellingen spelen.
Nadelen zijn er jammer genoeg ook, hoe verder je overclockt hoe meer warmte je hardware produceerd. Al die warmte moet worden afgevoerd anders kan je systeem instabiel(er) worden of kunnen er dingen doorbranden. Dit kun je doen door meerdere en grotere koelers in je kast te hangen.

'Systeem requirements'
Ten eerste moet de hardware die je wilt gaan overclocken ook overgeclockt kunnen worden. Als jou moederbord dat niet ondersteund of over maar weinig OC mogenlijkheden beschikt zit je al gauw tegen je limiet.
Je hardware wordt sneller maar gebruikt ook meer stroom, dus je hebt ook een goede stabiele voeding nodig.
Hoe verder je OC'ed, hoe meer warmte er wordt geproduceerd, dit moet allemaal afgevoerd worden. Koeling heeft daarom een eigen hoofdstukje gekregen.

Videokaart overclocken
Een videokaart overclocken is heel simpel, maar niet ongevaarlijk. Je kunt de (klok)snelheden instellen met behulp van een programma. Bij kaarten van ATi is dat ATi Tool en voor de nVIDIA kaarten is het beste RivaTuner te gebruiken.
Probeer eerst je GPU limiet te vinden en pas daarna het limiet van je geheugen. Als je het tegelijk doet weet je nooit welke te hoog staat. Wanneer je op en tegen je limiet zit kun je zien als je artifacts krijgt of als je beeld vast blijft staan (freeze). Artifacts zijn verkeerd berekende dingen in het spel, zoals in de voorbeelden hieronder.

Moederbord, CPU en geheugen overclocken
Deze onderdelen hangen nauw met elkaar samen, vaak is het zo dat als je iets van het 1 veranderd het ook effect heeft op het ander. Om toch voor ieder onderdeel zijn limiet te vinden heb je toch enige kennis van overclocken nodig.
De meest gebruikte en makkelijkste manier om te overklokken is door het verhogen van de FSB (Front Side Bus). Dit is de snelheid(sverhouding) tussen de bovengenoemde onderdelen, maar bij sommige vooral goedkope en oude moederborden verhoog je dan ook de snelheid van de PCI-sloten en harde schijven. Die vinden dat niet fijn en geven dan al gauw de geest, wat duurdere en betere (overclock) moederborden zijn hiertegen beveiligd en verhogen de snelheid van de PCI-sloten en harde schijven niet mee.
Je kunt ook alleen de CPU overclocken, dit door middel van de multiplyer te verhogen. De kloksnelheid van je CPU is multiplyer * FSB. Om te voorkomen dat mensen een CPU gaan verkopen met een verhoogte multiplyer zijn dees vaak gelockt naar boven, en kun je dus alleen instellen naar beneden.

Voltage
De onderdelen werken nu sneller en verbruiken ook meer, je kunt met sommige moederborden het voltage op een bepaald onderdeel verhogen dat het nog meer energie krijgt en nog meer prestaties levert. Op moederborden waar dat niet kan kun je soms een volt-mod uitvoeren. Dan moet je de soldeerbout pakken en het 1 en ander met elkaar verbinden.
Maar dit heeft ook een groot nadeel: veel meer warmte. Omdat het nu veel meer energie gebruikt komt er ook veel meer warmte vrij. In het volgende hoofdstukje kun je lezen hoe je dit weer kunt afvoeren.

Koeling
Door het overclocken van je systeem komt er een hoop meer warmte vrij. Deze warmte moet dus ook zo effectief mogelijk weer worden afgevoerd. Voor extreem overclocken word er daarom aangeraden om de componenten van goede koeling te voorzien. Zo kun je de heatsinks van je CPU en videokaart vervangen door betere en of alternatieve koeling zoals waterkoeling. De koelers van je CPU en videokaart zorgen ervoor dat de warmte weg kan van de betreffende componenten, maar het is nog niet je kast uit. Zorg ervoor doormiddel van casefans, een goede luchtstroom te creeren van voor naar achter in je kast.

Benchmarken
Om er zeker van de te zijn dat je overclock werk, stabiel is en voor prestatie winst zorgt, is het verstandig om je systeem te benchmarken. Een benchmark is een programma waarmee je dit kunt testen. Deze benchmarks stressen bepaalde onderdelen en geeft een eind scoren, waardoor je kunt zien of je er iets mee opgeschoten bent. Voor het testen van je videokaart kun je bijvoorbeeld 3DMark gebruiken. Voor je CPU en geheugen kun je SiSoft Sandra gebruiken.